جستجو
    جستجوی پيشرفته  
صفحه اصلی
 
  
 
 
کتاب صوتی آه بر اساس ترجمه نفس المهموم
 
 
 
 
 
معانی مختلف کتاب و حکمت در آیات قرآن کریم
491
 
 
Tahoor_invitation

حکمت، که علم حقیقت ( علم صحیح) است، همان قرآن کریم است و علم قرآنی. درآیاتی که در قرآن آمده است و درآنها «کتاب و حکمت» یا «حکمت» ذکر شده است( یعلمهم الکتاب و الحکمة .... حکمه بالغه ... و من یوتی الحکمه...)، مفسران بزرگ آن را به معنای خود «کتاب الهی» و وصفی معنوی برای آن دانسته اند، از باب عطف تفسیری. و به طور کلی، در اهم معانی تفسیری و صحیحترین آنها، حکمت را«قرآن»، «علم قرآنی»، «کتاب و سنت»، «نبوت» «علم شرایع وسنن»، «علمی که از سوی صاحب نبوت برسد وبه تعلیم او باشد»، دانسته اند. همچنین آن را، یعنی حکمت را، به چیزی که بنای شریعت برآن است، یعنی«قرآن وسنت»، تفسیر کرده اند.

شیخ ابوعلی طبرسی، درتفسیر آیة 151، از سورة بقره (.... ویعلمکم الکتاب والحکمه ...) می گوید: «الکتاب، القرآن. والحکمه هی القرآن ایضا؛ جمع بین الصفتین لا ختلاف فائدتهما» ← «منظور ازکتاب دراین آیه، قرآن است. و حکمت نیز همان قرآن است. و دو تعبیر متفاوت( کتاب و حکمت)، برای رساندن معانی متفاوت است». یعنی قرآن را از جهتی «کتاب» گویند، و از جهتی دیگر «حکمت».

و در تفسیر آیه269، از همان سوره (یوتی الحکمه من یشاء، و من یوتی الحکمه فقد أ وتی خیرا کثیرا...)، پس از نقل چند قول می گوید: «از امام صادق«ع» روایت شده است که این حکمت یعنی قرآن و فقه.»

ودرتفسیر آیة 110، ازسورة مائده ( و إذ علمتک الکتاب والحکمه والتوراه والانجیل..) می گوید: «الحکمه، العلم والشریعه» ← «حکمت دراین آیه، علم وحی وشریعت الهی است».

ودرتفسیر آیه 125، از سورة نحل ( أ دع إلی سبیل ربک بالحکمه والموعظه الحسنه ...) می گوید: «أی بالقرآن» ← «این حکمت، قرآن است».

ودرتفسیر آیة 20، از سورة ص ( وشدنا ملکه و آتیناه الحکمه...) می گوید: «وهی النبوة» ← «حکمت یعنی نبوت».
ودر تفسیر آیة 105، از سورة قمر (حکمه بالغه فما تغن النذر) می گوید: «یعنی القرآن» ← «حکمت بالغه قرآن است.»

ودر ذیل آیه معروف سورة جمعه ( هوالذی بعث فی الأ میین رسولا منهم، یتلوا علیهم آیاته، ویزکیهم، ویعلمهم الکتاب و الحکمه...) به بیانی جامع می گوید: «الکتاب، القرآن، والحکمه الشرائع. وقیل إن الحمکه تعم الکتاب والسنه و کل ما أراده الله تعالی؛ فإن الحکمه العلم الذی یعمل علیه فیما یجتبی أو یجتنب، من أ مور الدین و الدنیا» ← «مقصود از کتاب در آیه، قرآن است و مقصود ازحکمت علوم شریعت» [که از وحی می رسد واز مصدر نبوت یا از اوصیا اخذ می وشد، نه از مکتبهای بشری و تفکرات انسانی]، گفته اند: حکمت شامل کتاب و سنت می شود و هرچه مورد ارادة خداوند متعال باشد[که باز با وحی برمی گردد و باید از طریق وحی گرفته شود]، زیرا حکمت علمی است که در امور دنیا و دین، درآنچه باید بکنند یا نکنند، برطبق آن عمل می کنند.» و پر واضح است که این حکمت (چه نظری و شناختی آن و وچه عملی و اقدامی)، همان علم قران و معارف قرآنی و آداب و احکام وسیاسات شرعی است که از طریق وحی می رسد و از مشکات نبوت اقتباس می گرددد؛ زیرا که سخن قرآن در آیه، دربارة پیامبر اکرم «ص» است و آنچه او به خلقها می اموزد.

مفسر بزرگ، درتفسیر آیة 26، ازسورة بقره- که ذکر آن گذشت – می گوید: «ازپیامبر اکرم «ص» روایت کرده اند که فرمود:
«إن الله آتانی القرآن، و آتانی من الحکمه مثل القرآن. و ما من بیت لیس فیه شیء من الحکمه إلا کان خرابا؛ الا فتفقهوا و تعلموا، فلا تموتوا جهالا»
«خداوند به من قران داد، وهمانند قرآن حکمت. هر خانه ای که در آن چیزی از این حکمت ( قرآنی – محمدی) نباشد ( ازجهت هدایت) ویرانه است. (یعنی درآن هدایتی سزاوار به سوی راه قرب و نجات انسانی در شناخت و عمل نیست). ای مردم متوجه باشید! دین خدا را درست و کامل بفهمید، ودانش آن را بیاموزید، و نادان از جهان نروید.»

این حکمتی که خداوند متعال، علاوه برقرآن کریم، به پیامبر اکرم«ص»عطا کرده است، و همانند قرآن است ( در اینکه از سنخ علم الهی و علم نوری و علم صحیح است)، همان حقایق معارف و حکم وآداب واخلاق و احکام و سیاست و اجتماعیات و اقتصادیات و قضائیات و ارشاداتی است که در سنت نبوی آمده است، و طریق اخذ و فراگیری آن، پس از پیامبر اکرم «ص» اوصیای پیامبرند، که باب آن علم وحکمتند. و شرح و توضیح و تبیین آنهمه نیز با ایشان است که وارثان آن علم و حکمتند. و آنچه نعمت و وصف و فضیلت حضرت سید المرسلین محمد مصطفی- صلی الله علیه وآله وسلم- خوانه شده است، بجز علم وحکمت قرآن کریم، همین علم و حکمت غنی و فیاض نبوی است که سرچشمة الهی دارد نه بشری، و نفس ربوبی پیامبر خاتم«ص» محل تقرر این حکمت است، «حکمت یمانی»، نه «یونانی» و «اسکندرانی» و... و همین دریای فیاض و خورشید وهاج است که بسیاری از متفکران اسلامی – در سراسر سده های اسلام – از مطرح ساختن آن و شرح و تبیین آن، استفادة شایان و خالص از آن غفلت کرده اند، و استعدادهای نیرومند خدا داد خودرا در کار تحقیق وتبیین و رده بندی وتدوین معارف و مکتب دیگران بکار برده اند؛ این حکمت الهی محمدی، که جا داشت همة آن استعدادهای بزرگ- بدون خلط و التقاط وتأویل-صرف تبیین وتدوین آن می گشت، نه صرف تفکرات حاصله از فلسفه ها و عرفانهای هرمسی وگنوسی و یونانی و اسکندرانی و هندی و مصری وبودایی وخسروانی وامثال آنها....

 
 
 
 
 
 
 
 
کلام جاودانه- محمدرضا حکیمی- صفحه: 79 تا 84
 
 
 
 
 
   
 
اصول عقاید > نبوت > ادیان الهی > اسلام > قرآن > معارف در قرآن > فرهنگ و علوم در قرآن
 
 
 
کلام جاودانه- محمدرضا حکیمی- صفحه: 79 تا 84
 
دمتون گرم بخدا.خسته نباشید

دوشنبه 28 اسفند
سلماز
   
 
 
 
کاربر گرامی، این بخش اختصاص دارد به نظر شما درباره موضوع مطرح شده، در صورتی که نیاز به سئوال یا بحث و گفتگو در رابطه با موضوع مربوطه را دارید، از طریق سایت کاربران (my.tahoor.com) اقدام نمایید.
 
 
   
 
 
 
طهور قرآن | دایره المعارف طهور | کتابخانه طهور | پادکست طهور | اعلام | کتاب شناسی | سایت ٥ روز | طهور فرانسه
 
کلیه حقوق متعلق است به موسسه فرهنگی جام طهور