‏عشق پاکان وسیله‏ای است برای اصلاح و تهذیب نفس نه اینکه خود هدف باشد.باید ببینیم اسلام و قرآن محبوبی را برای ما انتخاب کرده‏اند یا نه ؟ قرآن سخن پیامبران گذشته را که نقل می‏کند می‏گوید همگان گفتند : " ما از مردم مزدی نمی‏خواهیم تنها اجر ما بر خداست. اما به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم خطاب می‏کند : « قل لا اسئلکم علیه اجرا الا المودة فی القربی » ( سوره شوری ، آیه 23 ) بگو از شما مزدی را درخواست نمی‏کنم مگر دوستی خویشاوندان نزدیکم.

اینجا جای سئوال است که چرا سایر پیامبران هیچ اجری رامطالبه نکردند و نبی اکرم برای رسالتش مطالبه مزد کرد ، دوستی خویشاوندان نزدیکش را به عنوان پاداش رسالت از مردم خواست ؟ قرآن کریم خود به این سئوال جواب می‏دهد : « قل ما سئلتکم من اجر فهو لکم ان اجری الا علی الله» (سوره سبأ ، آیه 47 ) بگو مزدی را که درخواست کردم چیزی است که سودش عاید خود شماست . مزد من جز بر خدا نیست . یعنی آنچه را من به عنوان مزد خواستم عاید شما می‏گردد نه عاید من . این‏ دوستی کمندی است برای تکامل و اصلاح خودتان . این ، اسمش مزد است و الا در حقیقت خیر دیگری است که به شما پیشنهاد می‏کنم ، از این نظر که اهل‏ البیت و خویشان پیغمبر مردمی هستند که گرد آلودگی نروند و دامنی پاک و پاکیزه دارند : « حجور طابت و طهرت» .

محبت و شیفتگی آنان جز اطاعت از حق و پیروی از فضائل نتیجه‏ای نبخشد و دوستی آنان است که همچون اکسیر ، قلب ماهیت می‏کند و کامل ساز است . مراد از " قربی " هر که باشد مسلما از برجسته‏ترین مصادیق آن ، علی‏ است . فخر رازی می‏گوید : زمخشری در کشاف روایت کرده : چون این آیه نازل گشت ، گفتند یا رسول الله ! خویشاوندانی که بر ما محبتشان واجب است کیانند ؟ فرمود علی و فاطمه و پسران آنان " . از این روایت ثابت‏ می‏گردد که این چهار نفر " قربای " پیغمبرند و بایست از احترام و دوستی‏ مردم برخوردار باشند و بر این مطلب از چند جهت می‏توان استدلال کرد :

1-آیه " « الا المودة فی القربی ».
2-بدون شک پیغمبر فاطمه را بسیار دوست می‏داشت و می‏فرمود : " فاطمه پاره تن من است . بیازارد مرا هر چه او را بیازارد " و نیز علی و حسنین را دوست می‏داشت ، همچنانکه روایات بسیار و متواتر در این باب‏ رسیده است . پس دوستی آنان بر همه امت واجب است زیرا قرآن‏ می‏فرماید : « و اتبعوه لعلکم تهتدون » (سوره اعراف ، آیه . 158 ) از پیغمبر پیروی کنید شاید راه یابید و هدایت شوید . و باز می‏فرماید : « لقد کان لکم فی رسول الله‏ اسوة حسنة »( سوره احزاب ، آیه . 21) از برای شماست در فرستاده خدا سرمشقی نیکو . و اینها دلالت می‏کند که دوستی آل محمد - که علی و فاطمه و حسنین هستند - بر همه‏ مسلمین واجب است (التفسیر الکبیر فخر رازی ، ج 27 ، ص 166 ).

از پیغمبر نیز راجع به محبت و دوستی علی روایات بسیاری رسیده است :

1-ابن اثیر نقل می‏کند که پیغمبر خطاب کرد به علی و فرمود : یا علی ! خداوند تو را به چیزهائی زینت داد که پیش بندگان او زینتی‏ از آنها محبوبتر نیست : کناره گیری از دنیا ، آنچنان قرارت داد که نه‏ تو از دنیا چیزی بهره‏مند شوی و نه آن از تو . به تو بخشید دوستی مساکین‏ را ، آنان به امامت تو خوشنودند و تو نیز به پیروی آنان از تو . خوشا به‏ حال کسی که تو را دوست بدارد و در دوستیت راستین باشد ، و وای بر کسی‏ که با تو دشمنی کند و علیه تو دروغ گوید (اسد الغابة ، ج 4 ، ص 23 ) .

2-سیوطی روایت می‏کند که پیغمبر فرمود : دوستی علی ایمان است و دشمنی وی نفاق (کنز العمال . جمع الجوامع سیوطی ، ج 6 ، ص . 156).

3-ابو نعیم روایت می‏کند که پیغمبر خطاب به انصار کرد و فرمود : آیا راهنمائی کنم شما را به چیزی که اگر بدان چنگ بزنید بعد از من‏ هرگز گمراه نشوید ؟ گفتند آری یا رسول الله ! فرمود : این علی است . دوستش بدارید به دوستی من ، و احترامش کنید به احترام من ، که خداوند به وسیله جبرئیل فرمانم داد که این را برای شما بگویم(حلیة الاولیاء ، ج 1 ، ص 63 ).

نیز اهل سنت روایاتی از پیغمبر اکرم نقل کرده‏اند که در آن روایات‏ نگاه به چهره علی و سخن فضائل علی عبادت شمرده شده است : محب طبری از عایشه روایت می‏کند که گفت : پدرم را دیدم به صورت علی بسیار نگاه می‏کرد . گفتم : پدر جان ! تو را می‏بینم که به صورت علی بسیار می‏نگری ؟ گفت دخترک ! از پیغمبر خدا شنیدم که گفت " نگاه به چهره علی عبادت است .

ابن حجر از عایشه روایت می‏کند که پیغمبر گفت : بهترین برادران من علی است و بهترین عموهای من حمزه است و یاد علی‏ و سخن از او عبادت است . علی محبوبترین افراد بود در پیشگاه خدا و پیغمبر و قهرا بهترین‏ محبوبهاست .انس بن مالک می‏گوید : هر روز یکی از فرزندان انصار کارهای پیغمبر را انجام می‏داد . روزی‏ نوبت من بود . ام ایمن مرغ بریانی را در محضر پیغمبر آورد و گفت یا رسول الله ! این مرغ را خود گرفته‏ام و به خاطر شما پخته‏ام . حضرت گفت : خدایا محبوبترین بندگانت را برسان که با من در خوردن این مرغ شرکت کند.
در همان هنگام در کوبیده شد .

پیغمبر فرمود : انس ! در را باز کن . گفتم خدا کند مردی از انصار باشد . اما علی را پشت در دیدم . گفتم پیغمبر مشغول کاری‏ است ، و برگشتم سرجایم ایستادم . بار دیگر در کوبیده شد پیغمبر گفت در را باز کن . باز دعا می‏کردم مردی از انصار باشد . در را باز کردم باز علی‏ بود . گفتم پیغمبر مشغول کاری است و برگشتم برسرجایم ایستادم . باز در کوبیده شد . پیغمبر فرمودند : انس ! برو در را باز کن و او را به خانه‏ بیاور . تو اول کسی نیستی که قومت را دوست داری . او از انصار نیست . من رفتم و علی را به خانه آوردم و با پیغمبر مرغ بریان را خوردند (مستدرک الصحیحین ، ج 3 ، ص . 131).

همچنین راجع به محبت امام علی علیه‌السلام روایتی وجود دارد به این مضمون که « حب علی بن ابی طالب حسنة لا تضر معها سیئة » " باید دید چه تفسیری دارد ؟ وحید بهبهانی می‏فرمایند معنای حدیث‏ این است که اگر محبت علی علیه‌السلام ، راستین باشد هیچ گناهی به انسان صدمه‏ نمی‏زند ، یعنی اگر محبت علی که نمونه کامل انسانیت و طاعت و عبودیت و اخلاق است از روی صدق باشد و به خود بندی نباشد مانع ارتکاب گناه می‏گردد ، مانند واکسنی است که مصونیت ایجاد می‏کند و نمی‏گذارد بیماری در شخص‏ " واکسینه شده " راه یابد .

محبت پیشوایی مانند علی که مجسمه عمل و تقوا و پرهیزکاری است آدمی را شیفته رفتار علی‏ می‏کند ، فکر گناه را از سر او بیرون می‏برد ، البته به شرطی که محبتش‏ صادقانه باشد . کسی که علی علیه‌السلام را بشناسد ، تقوای او را بشناسد ، سوز و گداز او را بداند ، ناله‏های نیمه شبش را بداند و به چنین کسی عشق بورزد محال است که خلاف فرمان او که همیشه امر به تقوا و عمل می‏کرد عمل کند . هر محبی به خواسته محبوبش احترام می‏گذارد و فرمان او را گرامی می‏دارد . فرمانبرداری از محبوب ، لازمه محبت صادق است ، به همین جهت اختصاص به علی ( ع‏ ) ندارد ، محبت صادقانه رسول اکرم نیز چنین است . پس معنی حدیث « حب علی بن ابی طالب حسنة لا تضر معهاسیئة » این است که محبت علی‏ حسنه‏ای است که مانع ضرر زدن گناه می‏شود ، یعنی مانع راه یافتن گناه‏ می‏شود ،معنایش آن نیست که جاهلان پنداشته‏اند و آن اینکه محبت علی چیزی‏ است که هر گناهی که مرتکب شوی بلا اثر است . دوستان واقعی امیرالمؤمنین علیه‌السلام همواره از گناهان دوری می‏گزیده‏اند ، ولایت آن حضرت نگاهدارنده از گناه بوده است نه تشویق کننده به آن . امام باقر علیه‌السلام می‏فرماید : « ما تنال ولایتنا الا بالعمل و الورع » . " به ولایت ما نتوان رسید جز با عمل نیک و پرهیزکاری و دوری از گناه .