|
|
|
|
ادله اى كه از راه عقل براى اثبات خدا ذكر كرده اند به سه قسمت عمده تقسیم مى شود:1 - براهین وجودىبراهین وجودى، براهینى هستند كه وجود خدا را از راه تصور خدا اثبات مى كنند.
|
|
|
|
|
|
|
|
کتاب تبیین براهین اثبات خدا (تعالی شانه) که از مجموع سلسله بحث های فلسفه دین است، از آثار و تالیفات آیةاله عبداله جوادی آملی است.
|
|
|
|
|
|
|
|
او استاد ریاضى دکارت و خود یکى از آباء فرانسیسى انجمن یسوعیان بود که علاقه زیادى به براهین عینى براى فهم ریاضیات داشت و از دانشجویان خود مى خواست براهین او را با «چشم» مشاهده کنند.
|
|
|
|
|
|
|
|
نقل براهین عقلى از انبیاء سلف علیهم السلام در قرآن كم نیست.
|
|
|
|
|
|
|
|
فصل دوم: براهین ضروری بودن معاد: شامل 6 دلیل: 1.
|
|
|
|
|
|
|
|
بخش اول: دراثبات صانع (شامل 12 برهان) بعضی ازعناوین این بخش عبارت است از: برهان اول: فرضیه ی پیدایش اجسام عالم از مواد اتمی برهان دوم: فرضیه ی عدم وجود عالم دیگری به غیر از عالم اجسام برهان سوم: عدم وجود عالم دیگر اعم ازعوالم ملائکه – جن – صور بلاماده – عقل ورای روح هر رای عالم محسوس برهان چهارم: صرفنظر از براهین سه گانه قبل، فرضیه قدیم بودن اتم و حرکتش برهان پنجم: صرفنظر از براهین سابق فرضیه ی منشأ بودن اتم در حدوث بودن این تصادفات و اینکه تمامی اجسام از آن حاصل شده است.
|
|
|
|
|
|
|
|
گفتار آنانکه: چگونه می شود پروردگار مردگان را زنده کند و بعد از عدم، لباس وجود بپوشاند، این امر، امر بدیعی است و موافق عقول نیست؛ و شبهاتی که در این باره می نمایند؛ مبتنی بر مقدمات علمیه و براهین منطقیه نیست.
|
|
|
|
|
|
|
|
دانش مفهومى عقلى نیز هسته مرکزى معرفت دینى را تشکیل نمى دهد، بلکه با اذعان به غیب و اقامه برهان بر حضور و احاطه آن نسبت به شهادت، امکان ایمان را فراهم نموده و زمینه حضور به حوزه دیانت را ایجاد مى کند، صورت عالى آگاهى دینى دانش شهودى و حضورى است، این نوع از معرفت که با فتح و گشایش آسمانهاى ملکوت حاصل مى شود مربوط به انبیاء و اولیاء الهى است و صورت نازلتر این معرفت دانش و شناخت عقلى است که در قلمرو مفاهیم و براهین براى کسانى حاصل مى گردد که از دیدار مستقیم حقیقت و باطن عالم محروم هستند.
|
|
|
|
|
|
|
|
آیا توسل به انبیا و اولیا نوعی شرک است؟ پرسش: آیا به موجب براهین عقلیه و دلالت آیات قرآن و صراحت عمل رسول اکرم صلی الله علیه و آله توسل به انبیا و ائمه علیهم السلام و صالحین، شرک و موجب کفر نخواهد بود؟ برای اینکه: زیرا اولا: طبق براهین عقلیه، آفرینش مختص خداست و هرگونه تأثیر از آن اوست و قرآن کریم نیز همین معنا را تصدیق می کند و تکرار می فرماید: «.
|
|
|
|
|
|
|
|
مردم غالبا متأثر از براهین عقلى در باب دین نیستند، عقاید و آموزه هاى دینى نشان دهنده خاستگاه هاى عمیق ترى در احساس و تجربه اند.
|
|
|
|
|
|
|
|
ساختاربندی کتاب:این کتاب شامل یک مقدمه و 19 رساله به شرح زیر است: - مقدمه شامل: سخنی در تدوین و تالیف تاریخ فلسفه از عصر میرداماد تا زمان حاضر (400 سال اخیر) - در بیان آنکه صدرالمتالهین به واسطه تحقیقات، رشیقه فلسفه اسلامی را رونق خاص بخشید - در بیان منزلت و مرتبه سعید شهید شیخ اشراق در فلسفه اسلامی - در بیان مقام و مرتبه فیلسوف علامه ابن رشد در حکمت اسلامی - معرفی آثار و افکار متاله محقق حکیم سبزواری و بیان خصوصیات - رسائل شامل: - هدایة الطالبین در معرفت انبیاء و ائمه معصومین (به فارسی) مشتمل بر مباحث نبوت و امامت در 6 فصل - جواب مسائل آقامیرزا ابوالحسن رضی (اقامه براهین بر وجود نفس و جواب از مناقشه ی مسائل) - جواب مسائل شیخ محمد ابراهیم واعظ تهرانی (در حقیقت طینت و معانی آن) - جواب مسائل سید صادق سمنانی (اقامه براهین بر توحید و دفع مناقشات مسائل) - جواب مسائل یکی از فضلای قم (بیان حقیقت طینت و کیفیت ظهور اختلاف در موجودات و.
|
|
|
|
|
|
|
|
آیا حضرت سید الشهدا علیه السلام در مسافرتی که از مکه به سوی کوفه می کرد می دانست که شهید خواهد شد یا نه؟ و به عبارت دیگر آیا آن حضرت به قصد شهادت رهسپار عراق شد یا به قصد تشکیل یک حکومت عادلانه صد در صد اسلام؟ سید الشهدا علیه السلام - به عقیده شیعه امامیه - امام مفترض الطاعة و سومین جانشین از جانشینان پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و صاحب ولایت کلیه می باشد و علم امام، به اعیان خارجیه و حوادث و وقایع، طبق آنچه از ادله نقلیه و براهین عقلیه بر می آید دو قسم، و از دو راه است.
|
|
|
|
|
|
|
|
در این گونه براهین چون از دو طرف احتمال، یک طرف با دلیل باطل می شود، ذهن مجبور است طرف دیگر را بپذیرد.
|
|
|
|
|
|
|
|
اما اینکه آن ماوراء چه وضعی دارد، مثلا آیا کمالش ذاتی است یا مکتسب است، آیا تدریجا به دست آورده و یا مانند ذاتش قدیم است و امثال اینها، یک سلسله مسائل است که با یک سلسله براهین دیگر قابل تحقیق است، و فرضا با براهین دیگری قابل تحقیق نباشد و از مسائلی باشد که برای همیشه برای بشر مجهول خواهد ماند که البته این طور نیست و قابل تحقیق است از ارزش برهان نظم نمی کاهد.
|
|
|
|
|
|
|
|
این نظر، گذشته از مفاسد عملی و اجتماعی که دارد، منطقا محکوم و مردود است و از نظر براهین عقلی و فلسفی - چنانکه در محل خود گفته شده است - تردیدی در بطلان این نظر نیست.
|
|
|
|
|
|
|
|
براهین علم الهیاز آنچه در تبیین مراحل سه گانه علم الهی بیان گردید، براهین علم خداوند نیز به دست آمد.
|
|
|
|
|
|
|
|
این کتاب مشتمل بر یک دوره مختصر است، مهمات مسائل فلسفه را بیان می کند و سعی شده است که حتی الامکان ساده و عمومی باشد تا جمیع اشخاصی که ذوق فلسفی دارند با داشتن اطلاعات مختصری به فراخور حال خود استفاده کنند و لذا از ذکر دلیل ها و براهین متعدد درهر مورد خودداری شده و برای اثبات هر مدعا ساده ترین راه ها و بسیط ترین براهین انتخاب شده است.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
اکثر اعتراضات علیه ارسطو و انتقادات بر فلسفه مشائی در تمدن اسلامی در قرون گذشته از مخالفت یا امور عامه یا طبیعیات او سرچشمه نمی گرفت چنانکه در دوره رنسانس در اروپا متداول شد، بلکه معترضین غالبا عرفا و حکمای اشراقی بودند که فلسفه مشائی را به دلیل محدودیت آن به عقل استدلالی ناقص می دانستند و اظهار می کردند که اتکای زیاده از حد به براهین استدلالی جنبه شهودی و ذوقی معرفت را از بین می برد و حقیقت را در پرده قیاسات منطقی محدود و مکتوم می سازد.
|
|
|
|
|
|
|
|
برهان نظم یک برهان تعقلی محض براساس بدیهیات اولیه نیست، برهانی تجربی است و مولود تجربه طبیعت است و باید واجد شرایط براهین تجربی باشد.
|
|
|
|
| |
| |
| |
|
|
| |
